چه چیزی بیش از نتیجه اهمیت دارد؟
چه چیزی بیش از نتیجه اهمیت دارد؟
چه چیزی بیش از نتیجه اهمیت دارد؟
چه چیزی بیش از نتیجه اهمیت دارد؟

آن‌چه صاحبان کالا می‌بایست از سی‌ام‌آر برای استفاده صحیح و شخصی خود بدانند

آن‌چه صاحبان کالا می‌بایست از سی‌ام‌آر برای استفاده صحیح و شخصی خود بدانند.

سی‌ام‌آرخلاصه عنوان یک معاهده بین‌المللی درباره حمل و نقل بین‌المللی کالا از طریق جاده است. نام اصلی این معاهده Convention on the Contract for the International Carriage of Good by Road است. همان‌طور که از نام این معاهده یا کنوانسیون بین‌المللی روشن است سه عنصردر آن لحاظ شده است:

  1. حمل و نقل جاده‌ای به این معنی که سایرشیوه‌ها (مدها)ی حمل را در بر نمی‌گیرد.
  2. طبیعت بین‌المللی بودن آن یعنی حداقل باید حمل بین دو کشورباشد.
  3. در مورد کالا است نه مسافر.

این معاهده در سال ۱۹۵۶ میلادی معادل ۱۳۳۵ شمسی در ژنو سوییس بین کشورهای عمدتاً اروپایی به امضاء رسید. سپس در سال ۱۹۷۸ معادل ۱۳۵۷ خورشیدی طی مقاوله‌نامه‌ای اصلاح شد. دولت ایران رسما درسال به این معاهده پیوست و لذا این معاهده درایران قانون حاکم و لازم الاجراست.

آنچه در افواه و ذهن عموم ازعبارت سی‌ام‌آر مستفاد می‌شود بارنامه‌ای است که دراجرای این معاهده‌نامه ازسوی متصدی حمل صادر می‌شود. این تلقی لکن غلط است. زیرا اولاً طبق این معاهده به جای بارنامه (ترجمه واژه Bill Of Lading) راه‌نامه (ترجمه واژه (Way Bill صادر می‌شود، ثانیا نام آن راه‌نامه سی‌ام‌آراست نه سی‌ام‌آر. این اولین اشتباه رایج است که هم متصدیان حمل و به تبع ایشان فرستندگان و گیرندگان بارپیاپی مرتکب می‌شوند.

اگر شما حملی داشته باشید که بین‌المللی باشد ولی به دلایلی لازم باشد که این حمل توسط دو دستگاه کامیون مختلف انجام شود و انتقال باراز یک کامیون به کامیون دیگردرمرز خروجی ما انجام شود، آنگاه صدورراه‌نامه سی‌ام‌آر ازمبداء بارگیری تا مرزایران با آن کشورقانونی نیست؛ زیرا حملی که انجام شده داخل خاک ایران بوده، بار به آن سوی مرز منتقل نشده تا بین‌المللی محسوب شود. مثلا اگرشما بخواهید مقادیری سیمان را به مقصد العماره درعراق صادرکنید و می‌دانیم که دولت مرکزی عراق اجازه ورود کامیون ایرانی را به خاک خود نمی‌دهد، پس لازم می‌شود که پاکت‌های سیمان از کامیون ایرانی به کامیون عراقی درمرز مهران منتقل شود و ادامه سفر از مهران تا العماره با کامیون عراقی انجام شود. در این صورت صرف این که مبداء و مقصد بار دو کشورمختلف است برای این که حق استفاده از راه‌نامه سی‌ام‌آرداشته باشیم کافی نیست. چرا؟ چون که متصدی حمل ایرانی شما مقصد بار را روی راه‌نامه “مهران” قید می‌کند نه “العماره” در صورتی که اگرمقصد نهایی را ذکرمی‌کرد، مشکل قانونی وجود نداشت. در واقع بر اساس ماده سی‌وچهار این معاهده اشکالی ندارد که در طول راه چند حمل کننده متوالی عهده داراجرای قرارداد شوند. البته در چنین صورتی توصیه‌شده کلیه حمل‌کنندگان برابر بند یک ماده ۳۵ ملاحظات خود را نسبت به وضعیت ظاهری محموله در هنگام تحویل گرفتن از متصدی حمل قبلی در نسخه دوم راه‌نامه وارد کنند. زیرا هر حمل‌کننده‌ای به تنهائی دربرابر صاحبان کالا مسؤول است و لذا اگر باری را خسارت خورده از نفر قبلی دریافت می‌کند باید جایی مستندی باقی گذاشته باشد که تقصیر خسارت یا کسری به عهده او نیست. نتیجه می‌گیریم که صدور راه‌نامه تا مرزایراد قانونی دارد، ولی تا العماره خیر به شرطی که هر دو حمل‌کننده بدانند که منفرداً و مشترکاً برای کلیه مسیرراه ازمبدا ایران تا مقصد العماره دربرابرفرستنده و گیرنده مسؤول هستند و می‌بایست پاسخ‌گو باشند. لذا هرگز راه‌نامه‌های صادره تا مرز را نپذیرید که قانونی نیست. اما برای کشورهایی مثل عراق که قوانین حمل و نقل مستحکمی ندارند، توصیه می‌شود که از حمل‌کننده خود بخواهید راه‌نامه سی‌ام‌آر سرتاسری از مبداء تا مقصد به شما بدهد تا خیال‌تان ازاین که یک قانون محکم پشتیبان شماست، راحت باشد.

صحبت راه‌نامه و بارنامه را کردیم. به راستی چه فرقی بین این دو است؟ و کدامیک منافع ما را حفظ می‌کند؟ اگر از اغلب متصدیان حمل بپرسید به شما می‌گویند که بارنامه معتبرتراز راه‌نامه است. حتی بانک‌هایی که اعتباراسنادی به نفع فروشندگان شما درخارج افتتاح می‌کنند، همین نکته را یادآور می‌شوند.

واقعیت این است که هر بارنامه یا راه‌نامه‌ای می‌تواند مطلوب یا نامطلوب باشد. تفاوت درنام اصلا ملاک نیست. اما دلیل این که متصدیان حمل و بانکداران اعتبار بارنامه را بیش از راه‌نامه می‌دانند این است که ظاهراً بارنامه این ظرفیت را دارد که همانند چک مبین حق تصرف و مالکیت دارنده آن باشد ولی راه‌نامه خیر. پس این بحث پیش می‌آید که چرا احراز مالکیت مهم است؟ نخست این که صاحبان کالا از بارنامه به عنوان سند کالا استفاده کرده، حق ادعای خود را روی کالایی که براساس بارنامه درحرکت است می‌توانند به نفر بعدی یا خریدار دیگر توسط پشت‌نویسی بارنامه انتقال دهند. دیگر این که بانکدارانی که نسبت به اعتبار مشتریان خود اعتباراسنادی ایشان را با درصدی از مبلغ اعتبارگشایش می‌دهند یکی از وثایق تسهیلاتشان خود کالای درحال حمل است. این است که بانک‌ها به ذی‌نفع اعتباراسنادی دستورمی‌دهند که گیرنده بارنامه ایشان باشند و با این کار در واقع کالا را در دست خود قرارمی دهند. خوب راه‌نامه چنین ظرفیتی ندارند. اما این ظرفیت‌ها وقتی به درد می‌خورد که حقوق تجارت و ابزار تجارت بین‌المللی آنقدر پیشرفت نکرده بود. در زمان ما می‌توان با یک قرارداد مالکیت، حق ادعا و حق تصرف را به راحتی و از طریق قانونی منتقل کرد. وانگهی معاهداتی همچون سی‌ام‌آر و سایرمعاهدات برای سایرشیوه‌های حمل نظیر ریلی، هوایی، حتی دریایی ابزارهای مفید دیگری برای تنفیذ و به اجرا در آوردن این حق معرفی کرده اند. در سی‌ام‌آر حقوقی که دراثر در دست داشتن نسخه اول راه‌نامه سی‌ام‌آر برای دارنده وی منظور شده بسیارمفید و جایگزین خوبی است. ولی متأسفانه یکی از اشتباهات فاحش و البته بسیارخطرناکی که اکثریت قریب به اتفاق استفاده‌کنندگان ازحمل و نقل جاده‌ای بین‌المللی مرتکب می‌شوند این است که اصلا نسخه اول راه‌نامه سی‌ام‌آر را – که اجرای اکثرحقوقشان ازطریق آن میسراست- اصلاً از متصدی حمل طلب نمی‌کنند و متصدیان حمل هم عادت نکرده‌اند و بلکه درمقابل تقاضای تسلیم نسخه اول راه‌نامه اغلب یکه می‌خورند و آن را غیرعادی و غیر عرفی تلقی می‌کنند!

واقعیت دیگراین است بارنامه‌ها انواع و اقسام مختلف دارند. مخصوصاً اگرهر مؤسسه حمل و نقلی بخواهد بارنامه خود را صادر کند. آن‌گاه بررسی موارد زیر بسیار مشکل خواهد شد:

  1. شرایط قید شده در بارنامه‌ها آیا به حال صاحب کالا مفید است؟
  2. آیا به صورتی افراطی به نفع متصدی حمل نیست؟
  3. آیا متعادل است؟
  4. آیا قوانین غیر آمره را نرم نمی‌کند؟

چه بسا بارنامه‌هایی که در پشت صفحه خود هیچ مطلبی ندارند یا حتی چنانچه اگر داشته باشند این مطالب به نفع متصدی حمل جانب‌دارانه است.
از نظر حقوقدانان حمل و نقل، بارنامه‌ای معتبر است که متکی به یکی از معاهده‌ها، قوانین یا قواعد بین‌المللی شناخته‌شده و تأییدشده توسط مجامع داخلی و بین‌المللی باشد.

راه‌نامه بر اساس یک معاهده بسیار معتبر بین‌المللی صادر می‌شود و شرط به شرط و ماده به ماده آن روزها و ماه‌ها به بحث بین شرکای اجتماعی تجارت بین‌المللی (صاحبان کالا ازیک سو و متصدیان حمل از سوی دیگر) گذارده شده و نتیجه‌اش آن مقررات است. این است که این راه‌نامه از بسیاری از بارنامه‌ها معتبرتر و قابل‌اعتمادتراست

1 Comment

  1. saman tohidian

    تست

دیدگاه بگذارید

 

پرتال طراحی وب سایت طراحی سایت پورتال Seo بهینه سازی سایت